De Border Collie is een echte atleet.  Zijn geschiedenis als herdershond heeft hem een geweldig uithoudingsvermogen gegeven, een grote snelheid en een ongelofelijke wendbaarheid.  Het is een hond boordevol energie.  Het is een beetje als een kerncentrale: geweldig als je blijf weet met al die energie maar niet zonder risico als je dat niet kan.

De Border is niet voor iedereen maar geweldig als hij bij je levensstijl past.  Een hond die leeft voor z’n eigenaar en om te werken, tot z’n laatste adem.

Eigenschappen

Grootte: 46 – 56 cm
Gewicht: 12 – 20 kg

Rasclubs
België

Belgian Border Collie Club

Nederland

Border Collie Club Nederland

Geschiedenis

De Border Collie dankt zijn naam aan het gebied wat men de Borders noemt, tussen Schotland en Engeland. Daar werd dit hondenras oorspronkelijk gebruikt om schapen te drijven en te hoeden. Het woord ‘collie’ betekent dan ook herdershond.

Qua werk op de boerderij heeft het type Border Collie zoals we die vandaag de dag kennen een vrij jonge geschiedenis. In de 19e eeuw waren er wel diverse vermeldingen van honden met de naam ‘collie’ of ‘colley’ maar illustraties uit die tijd laten honden met een verschillend uiterlijk zien. Soms leken die honden op de huidige Schotse herdershond en soms op de Border Collie maar er is geen gelijkenis met hoe de hond er nu uit ziet. Pas aan het eind van de 19e eeuw kwam er een type Border Collie dat lijkt op de hond zoals we die nu kennen.

Sheep Dog

Uiterlijk

Een Border Collie reu kan een maximale schofthoogte bereiken van 53 centimeter, terwijl een teefje meestal iets kleiner blijft.

In het algemeen is een Border Collie gebouwd met een sierlijk maar krachtig silhouet. Een goed gefokte Border Collie moet gemakkelijk in staat zijn om lang achter elkaar actief te zijn. Daarom wordt een goed uithoudingsvermogen en snelheid verwacht.

Wat betreft lichaamsbouw is het lichaam matig lang met ribben die goed gebogen zijn. De borstkas van een Border Collie is diep en redelijk breed. Ook de rug is breed en sterk en de lendenen zijn goed gespierd en licht gebogen. De hond heeft verder een krachtige hals die wat breder wordt richt

ing de schouders.

Voorpoten

De voorpoten, of benen, zijn

vanaf de voorkant gezien even wijd en de middenvoeten staan iets schuin naar voren, wanneer je er vanaf de zijkant naar kijkt. De botten zijn sterk en niet al te smal. De lengte van het lichaam van de Border Collie is iets meer dan een schouderlengte.

Achterpoten

De achterpoten, of benen van de Border Collie zijn gespierd en lopen vanaf de zijkant gezien vloeiend af richting de staartwortel.

De dijen zijn lang, diep en gespierd. De achterbenen hebben sterke botten en staan, wanneer je er van achteren naar kijkt, parallel aan elkaar.

De voetkussens van de Border Collie zijn dik en sterk, terwijl de tenen gebogen zijn en goed aansluiten aan elkaar. De nagels van de hond zijn kort en sterk.

Vacht

Bij de Border Collie zijn er 3 vachtsoorten. Langharig, Matig Lang en Kortharig.

Bij alle van deze vachtsoorten is de bovenvacht dicht en middelmatig hard en de ondervacht zacht en dicht. Deze vachtopbouw heeft te maken met het Britse onstuimige klimaat, waarmee de hond dus weerbestendig is.

Bij Border Collies met een matig lange of langharige vacht, bestrijkt deze de kraag van de hond tot en met de staart. Op het gezicht van de Border Collie, maar ook de oren, de voorpoten en de achterbenen is het haard glad en kort.

De vachtkleur van een Border Collie wordt bepaald door melanocyt huidcellen. Hierin worden zogenoemde pigmentgranules gevormd die weer de kleurstoffen eumalanine en feomelanine bevatten. Eumalanine zorgt voor donkere kleuren, denk aan zwart, blauw en bruin. Feomelanine zorgt juist voor lichtere kleuren als tan, geel en rood.

Terwijl de honden-embryo zich ontwikkelt, komen deze cellen terecht op de plek waar de kleur te zien zal zijn. Dit geldt voor de vacht en de ogen.

Vachtkleuren van de Border Collie variëren van zwart, bruin en crème tot blauw, lila en sable. Bij Border Collies met een sable kleur is de vacht crème of oranje-achtig met zwarte haarpunten.

Binnen de vachtkleuren zijn er ook weer onderverdelingen, zoals merles en tricolours.

Ogen

Bij Border Collies hoort de oogkleur okerachtig tot bruin te zijn bij alle vachtkleuren. Alleen bij merles kunnen de ogen blauw zijn. Toch kan het voorkomen dat er bij de celdeling iets is misgegaan, waardoor de hond een blauw en een bruin oog heeft.

Oordracht

Bij een Border Collie zijn er drie verschillende oor drachten. Staande oren worden ook wel ‘pricked ears’ genoemd. Hierbij staan de oren volledig recht omhoog.

Bij een half staande oor dracht staan de oren van de Border Collie een stukje recht omhoog, maar blijven de plooien naar beneden gericht.

Bij een tippende oor dracht staan de oren helemaal recht, maar zijn de toppen iets omgeplooid.

Tanden

Een Border Collie heeft een stevig set aan tanden en kaken met een regelmatig en perfect schaargebit.

Border Collie met Frisbee
Border Collie in de wind

Karakter

De Border Collie is makkelijk aan te leren hoe een goede veehouder te zijn en daarom worden ze vaak opgeleid tot veedrijvers. Het ras staat bekend als werkhond en werkt veel met schapen kuddes.

Wanneer een Border Collie werkt met een kudde schapen, dan kunnen ze wel 100 kilometer per dag lopen zonder moe te worden. Deze vorm van bewegen is anders voor de hond dan bijvoorbeeld naast een fiets lopen.

Schapen drijven is puur werk voor een Border Collie, zowel mentaal als fysiek. Ze zijn er immers in getraind om de schapen de hele tijd in de gaten te houden, zodat deze niet weglopen. Bovendien moet de hond tegelijkertijd luisteren naar de aangeleerde commando’s van de herder. Die last uiteraard wel rustpauzes in.

Schapen drijven doet de Border Collie vooral met de ogen, iets dat de Engelsen ‘the eye’ noemen.

Een Border Collie is erg flexibel en kan al rennend bijna 180 draaien in een keer en dan weer terug rennen zonder snelheid te matigen. Dit brengt wel het risico met zich mee dat de hond zich sneller blesseert.

Deze hond is heel actief en heeft dus veel beweging nodig buitenshuis. Een Border Collie heeft verder veel ruimte nodig en tijd om samen met zijn baas te werken en trainen.

Het is een waakzame hond die zijn terrein en baas verdedigt. Ook voor kinderen kan dit een hele leuke hond zijn. Dan moet het kind wel de grenzen van de Border Collie respecteren, want anders kan het zijn dat de hond het gedrag van het kind gaat corrigeren. In het algemeen is de Border Collie niet agressief of zenuwachtig. Het is een levendige hond die een consequente en lieve baas nodig heeft.

Intelligentie

De Border Collie wordt gezien als een zeer intelligent hondenras. De hond is snel van begrip en werkt hard. Als hij niet aan het werk is als schapen hoeder, dan kan hij voor zichzelf ook klusjes verzinnen, bijvoorbeeld door andere diersoorten, of zelfs groepen mensen bij elkaar te drijven.

Inzetten bij sporten

De Border Collie is zeer geschikt als competitiehond. Dit komt door de intelligentie en de sterke wil. Sporten als Herding, Agility, Flyball, Frisbee en Treibball zijn dan ook zeer geschikt voor dit hondenras. Natuurlijk kan de Border Collie ook ingezet worden bij wedstrijden schapen drijven.

Verzorging

Qua verzorging is het voldoende om de Border Collie één keer per week te borstelen. Alleen in de rui periode is het verstandig de hond juist een paar keer per week te kammen, dus niet borstelen. Dit om de ondervacht goed te kunnen verwijderen.

Foklijnen

Op basis van de kwalificatie van de Fédération Cynologique Internationale (FCI), de wereldwijde overkoepelende organisatie voor rashonden, behoort de Border Collie tot Groep 1 Herdershonden en Veedrijvers.

Er zijn bij Border Collies drie foklijnen. De hond kan gefokt worden als werkhond en dus echt bedoeld als schapenhoeder en drijver. In dit geval kan de Border Collie dus ook meedoen met dit soort wedstrijden.

Er is ook de combinatie werkhond en showhond, waarbij de Border Collie aan diverse hondensporten kan meedoen, maar dus ook aan de wedstrijden schapen drijven.

Tot slot kan de Border Collie ook gefokt worden als showhond, waarbij de hond vooral bedoeld is als ras dat meedoet aan diverse hondensporten maar niet zozeer aan wedstrijden schapen drijven.

Gezondheid

Hoewel een Border Collie dus een echte werkhond is, moet een pup het eigenlijk tot aan het eerste levensjaar rustig aan doen omdat de botten dan nog voor een groot deel uit zacht kraakbeen bestaan. Blessures liggen dan dus op de loer wanneer de hond te wild is. Dit zou kunnen leiden tot het loslaten van kleine stukjes kraakbeen, ook wel OCD genoemd, of heupproblemen. Maar ook kneuzingen, gebroken voetbeetjes en afgescheurde kruisbanden zijn een risico. Dat betekent dus dat met Border Collie puppy’s geen spelletjes kunnen worden gedaan waarbij de hond hoog moet springen.

In het eerste jaar moet dan vooral ook gewoon veel gewandeld worden met de hond en moet de interactie met andere honden ook niet te wild zijn. Een volwassen Border Collie heeft veel meer bewegingsvrijheid maar blijft blessuregevoelig en dit kunnen ernstige kwetsuren zijn.

Een Border Collie wordt circa 13 jaar oud en soms wat ouder. Bij een wat oudere hond, zeg vanaf een jaar of 10, kunnen gehoor- en zichtproblemen optreden.

Vanaf dan kunnen reutjes ook last krijgen van de prostaat. Daarnaast begint de slijtage aan de botten en het gebit en neemt de spierkracht af.

Hoewel de leeftijd een rol gaat spelen, blijft het karakter van de Border Collie hetzelfde, dus de hond blijft enthousiast. Het is voor de baas dus zaak om de hond daarin een beetje af te remmen.

Border Collie op zwarte achtergrond
Border Collie verstopt zich achter bloemenstruik
Border op weids landschap

Waar op letten

In het algemeen is de Border Collie dus een vriendelijke en hardwerkende hond. Toch zijn er wel zaken om op te letten.

Het zogenoemde ‘eye’ waarmee de hond schapen drijft, kan hij ook tot andere huisdieren richten en dit kan tot conflicten leiden. Deze karaktereigenschap kan dusdanig aanwezig zijn, dat de Border Collie ook op andere plekken ‘the eye’ vertoont en zichzelf daardoor in gevaar brengt. Zo zijn verkeersongelukken de voornaamste doodsoorzaak bij dit hondenras.

Hoewel het speciale oog van de Border Collie belangrijk is bij het schapen drijven, zit er ook het potentiële nadeel aan dat de hond zich focust op één dier, waardoor de rest van de kudde uit het oog verloren wordt.

Wanneer een jonge Border Collie andere beesten gaat drijven dan schapen, dan kan hij op volwassen leeftijd juist minder interesse hebben voor het daadwerkelijk schapen drijven.

Een Border Collie kan onbedoeld vrij fel zijn, omdat hij fanatiek is, bijvoorbeeld bij hondensporten.

Voeding

Een Border Collie kan in de loop van zijn leven een slechte eter worden, en dat terwijl de hond als pup juist veel en graag eet. Dit heeft deels toch met psychologie te maken, want wanneer de hond merkt dat eten niet iets is waar hij veel voor beloond wordt of aandacht voor krijgt, dan zal hij ook minder eten. Een Border Collie kan ongemerkt een aantal dagen niet eten en omdat het wel een overactief ras is, kan de hond dus mager worden.

Wat helpt om de Border Collie goed te voeden, is om hem ‘s avonds eten te geven, en dan bijvoorbeeld brokken gemengd met bruin brood en pens. Door de hond juist in de avond te voeden, krijgt het lichaam de tijd de voedingsstoffen goed op te nemen.

Wat betreft het voedingspatroon krijgen pups vanaf zo’n 7 weken 3 keer per dag eten. Dat wordt na een half jaar afgebouwd tot 2 keer per dag en als ze een jaar oud zijn 1 keer per dag, met indien nodig ‘s ochtends ook een lichte maaltijd. Ga niet spelen met de hond na het eten, om maag draaiing te voorkomen.